انقباضات براکستون هیکس (دردهای کاذب)؛ تفاوت با درد زایمان واقعی

از اواسط سه ماهه دوم و به ویژه با ورود به سه ماهه سوم بارداری، رحم شما تمرینات خود را برای روز بزرگ زایمان آغاز می‌کند. بسیاری از مادران با تجربه اولین انقباضات ناگهانی و سفت شدن شکم، دچار استرس شدیدی می‌شوند و تصور می‌کنند زایمان زودرس در پیش است.

این تمرینات طبیعی رحم در اصطلاح پزشکی انقباضات براکستون هیکس (Braxton Hicks) نامیده می‌شوند. در این راهنمای بالینی از مجله نی‌نی‌بانی، به شما آموزش می‌دهیم که چگونه به عنوان یک مادر آگاه، دردهای کاذب را از نشانه‌های شروع یک زایمان واقعی تفکیک کنید و استرس خود را مدیریت نمایید.

انقباضات براکستون هیکس چیست و چگونه احساس می‌شود؟

نام این انقباضات از نام دکتری انگلیسی (جان براکستون هیکس) گرفته شده است که برای اولین بار تفاوت دردهای واقعی و کاذب را در سال ۱۸۷۲ توصیف کرد. در این حالت، ماهیچه‌های رحم برای حدود ۳۰ تا ۶۰ ثانیه منقبض می‌شوند.

مادران معمولاً این حالت را نه به عنوان درد، بلکه به صورت سفت شدن شکم مثل یک توپ بسکتبال توصیف می‌کنند. این سفت شدن معمولاً در جلوی شکم احساس می‌شود، به سمت کمر یا پاها کشیده نمی‌شود و پس از چند لحظه رحم دوباره به حالت نرم و استراحت خود بازمی‌گردد. این تمرینات فیزیولوژیک هیچ تاثیری در باز شدن (دیلاتاسیون) دهانه رحم ندارند.

جدول تریاژ: تفاوت دردهای کاذب با درد زایمان واقعی

هنگامی که احساس گرفتگی کردید، کافی است نفس عمیق بکشید و ویژگی‌های درد خود را با جدول استاندارد زیر مقایسه کنید:

جدول بالینی تشخیص درد زایمان از براکستون هیکس:

اگر پس از تغییر پوزیشن، گرفتگی‌ها نه تنها قطع نشد بلکه فواصل آن‌ها به کمتر از ۵ دقیقه رسید، پیشنهاد می‌کنیم سریعاً راهنمای علائم شروع زایمان طبیعی؛ پاره شدن کیسه آب و فواصل درد را مطالعه کرده و خود را برای رفتن به زایشگاه آماده کنید.

اما در صورتی که این انقباضات همراه با ترشحات خونی روشن، آبریزش شفاف از واژن، یا کاهش شدید حرکات جنین بود، فارغ از منظم یا نامنظم بودن دردها، این یک مورد اورژانسی است و باید نشانه‌های لیست علائم خطر در بارداری را به دقت بررسی و به پزشک مراجعه کنید.

برای قطع درد کاذب زایمان چه کنیم؟

انقباضات براکستون هیکس نیازی به درمان دارویی ندارند، اما از آنجا که می‌توانند باعث ایجاد حس کلافگی و ناراحتی شوند، با چند راهکار ساده خانگی به سرعت متوقف می‌شوند:

۱. آبرسانی فوری: شایع‌ترین علت تحریک رحم و شروع دردهای کاذب، کم‌آبی بدن (دهیدراتاسیون) است. با شروع انقباض، بلافاصله دو لیوان آب ولرم بنوشید.

۲. تغییر وضعیت فیزیکی: اگر ایستاده‌اید، بنشینید؛ اگر نشسته‌اید، چند قدم راه بروید. در بسیاری از موارد، دراز کشیدن به پهلوی چپ (برای بهبود خون‌رسانی) اسپاسم رحم را باز می‌کند.

۳. تخلیه مثانه: پر بودن مثانه فشار مستقیمی به دیواره رحم وارد می‌کند و باعث سفت شدن آن می‌شود.

۴. دوش آب گرم: گرمای ملایم باعث ریلکس شدن عضلات رحم می‌شود.

یکی دیگر از دلایل اصلی شروع انقباضات کاذب در ماه‌های آخر، فشار مداومِ وزن شکم بر روی لگن در زمان راه رفتن یا ایستادن‌های طولانی است. برای مهار این وزن و جلوگیری از تحریک اعصاب رحمی، استفاده از ابزارهای حمایتی استاندارد مانند شکم‌بند و کمربند بارداری بسیار کمک‌کننده است و فشار را از روی کمر و رحم برمی‌دارد.

رد یک افسانه: سفت شدن شکم ربطی به جنسیت ندارد!

در میان باورهای عامیانه و زرد، شایعه‌ای وجود دارد که می‌گوید اگر شکم در بارداری زود سفت شود، جنین پسر است و اگر شل بماند، جنین دختر است!

از نظر علم پزشکی، سفت شدن شکم صرفاً واکنش عضلانیِ دیواره رحم به کم‌آبی، خستگی مادر یا حرکات خود جنین است. آناتومی رحم شما هیچ درکی از کروموزوم‌های جنین (دختر یا پسر) ندارد و این انقباضات در همه بارداری‌ها به یک شکل رخ می‌دهد.

سوالات متداول (FAQ)

از چه ماهی انقباضات براکستون هیکس شروع می‌شود؟

این انقباضات در واقع از حدود هفته ششم بارداری وجود دارند، اما به دلیل کوچکی رحم، مادر آن‌ها را احساس نمی‌کند. معمولاً از اواسط سه ماهه دوم (حدود هفته ۲۰ به بعد) و به خصوص در سه ماهه سوم، این سفت شدن‌ها برای مادر قابل تشخیص و ملموس می‌شوند.

آیا داشتن دردهای کاذبِ زیاد، نشانه زایمان زودرس است؟

خیر. اگر انقباضات شما نامنظم هستند و با استراحت از بین می‌روند (ویژگی‌های براکستون هیکس)، نشان‌دهنده فعالیت طبیعی رحم است و خطر زایمان زودرس را به همراه ندارد.

آیا رابطه جنسی باعث شروع انقباضات می‌شود؟

بله. ارگاسم در زنان باعث انقباض طبیعی عضلات رحم می‌شود و همچنین مایع منی حاوی پروستاگلاندین است که می‌تواند رحم را تحریک کند. داشتن انقباضات خفیف و گذرا پس از رابطه جنسی طبیعی است و معمولاً پس از چند دقیقه استراحت برطرف می‌شود.